و سرپرست و قائم به آنچه موجب بقاى دين است ، مىباشد . نظر صحيح در معناى ولايت تكوينى اگرچه از بيانات گذشته ، نظر صحيح در معناى ولايت تكوينى معلوم شد ؛ امّا جهت مزيد بصيرت و توضيح بيشتر عرض مىشود : ولايت و استقلال و اختيار رتق و فتق و تدبير كاينات و امر خلق و رزق و ميراندن و زنده كردن و امساك و حفظ كرات و آسمان و زمين ، و اداره شؤون وجودى عالم امكان و سازمان ممكنات ، مخصوص ذات بىزوال يگانهء خداوند سبحان بوده و شريك و نظيرى براى او نيست ، و ادّعاى شركت و اعتقاد به شركت كسى با خدا ، در هر يك از اين امور كفر و شرك است . و فقط خدا است كه بر كاينات سلطنت و حكمرانى و فرمانروايى دارد و غير از او كسى حاكم مطلق و سلطان نبوده و ملكوت هرچيز به دست او است ؛ ملائكه و انبيا و اوصيا همه تحت سيطرهء قدرت و ولايت او قرار دارند . « وَلا يَمْلِكُونَ لِأَنفُسِهِمْ ضَرّاً وَلا نَفْعاً وَلا يَمْلِكُونَ مَوْتاً وَلا حَياةً وَلا نُشُوراً » ؛ « 1 » « و حال آنكه ( آن بتان ) نه بر هيچ نفع و ضرر آنها قادرند و نه امر موت و حيات و بعثت آنها در دست آنان است » . و مملوك و مخلوق و مطيع و منقاد و تسليم اوامر او هستند ؛ « وَللَّهِ يَسْجُدُ مَن فِي السَّماواتِ وَالْأَرْضِ طَوْعاً وَكَرْهاً وَظِلالُهُمْ بِالْغُدُوّ وَالْآصالِ » ؛ « 2 » « هركه در آسمان‌ها و زمين است با رغبت و اشتياق و با صبر و الزام ، شب

--> ( 1 ) . سوره فرقان ، آيه 3 . ( 2 ) . سوره رعد ، آيه 15 .